محمد الريشهري
337
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
را به حسين بن روح ارجاع مىداد « 1 » و زمينهء نيابت وى را فراهم مىنمود . او در اواخر حيات خويش ، قبر خود را آماده كرده بود و همه روز در قبر خويش آياتى از قرآن را تلاوت مىكرد . « 2 » او كه با خبر امام مهدى عليه السلام از زمان مرگ خويش آگاه بود ، « 3 » آن را به آگاهى برخى از خواص خود نيز رسانده بود . محمّد بن عثمان در پايان جمادى الاولى سال 305 يا 304 ق درگذشت « 4 » و در كنار مادرش در باب الكوفهء بغداد به خاك سپرده شد . « 5 » مزار وى هماكنون نيز در بغداد ، مشهور به خلّانى است . 615 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از عبد اللَّه بن جعفر حِميَرى « 6 » - : توقيعى به شيخ ابو جعفر محمّد بن عثمان بن سعيد عَمرى - كه خداوند ، روحش را پاك بدارد - در تسليت فوت پدرش - كه خداى متعال از او خشنود باد - رسيد و در بخشى از آن نوشته آمده بود : « ما از آنِ خداييم و به سوى او باز مىگرديم ، در برابر فرمانش تسليم و به قضايش خشنود هستيم . پدرت سعادتمندانه زيست و ستوده در گذشت . خداوند ، او را رحمت كند و به اوليا و دوستدارانش ملحق كند كه همواره در كار آنان كوشا بود و تلاشش در كارهايى بود كه او را به خداى عز و جل و به ايشان نزديك مىكرد ! خداوند ، رويَش را خرّم گرداند و لغزشش را ناديده بگيرد ! » . و در بخشى ديگر ، آمده بود : « خدا پاداشت را فراوان و عزادارىات را نيكو كند !
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 359 ح 630 ، الغيبة ، طوسى : ص 367 و 370 . ( 2 ) . ر . ك : ص 347 ح 626 . ( 3 ) . همان جا . ( 4 ) . ر . ك : ص 349 ح 627 ، خلاصة الأقوال : ص 250 ، الكامل فى التاريخ : ج 5 ص 60 . ( 5 ) . ر . ك : ص 349 ح 627 . ( 6 ) . ابو عبّاس عبد اللَّه بن جعفر بن حسين حِميَرى قمى : شيخ و بزرگ اهل قم ، ثقه و از اصحاب امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام است . پس از سال 290 ، وارد كوفه شد و اهالى اين شهر ، از او حديث شنيدند و بسيار نقل كردند . او كتابها ، رسالهها و نيز نامههايى از سوى امام مهدى عليه السلام دارد ( ر . ك : رجال النجاشى : ج 2 ص 18 ش 571 الفهرست ، طوسى : ص 167 ش 439 رجال الطوسى : ص 389 ش 5727 ، ص 400 ش 5857 ، رجال البرقى : ص 60 ) .